Рейтинг
+29.64
Овозлар сони:
6
avatar

Мактабгача таълим  

Тайёрлов гуруҳ болаларини соғломлаштиришда ўйинлардан фойдаланиш

Мактабга бориш олдидан болалар қатор геометрик фигуралариннг асосий хоссалари ва белгиларини билишлари ҳамда номини айта олишлари шарт: доира, овал шаклидаги фигуралар, тўғри тўртбурчак, квадрат, учбурчак, тўртбурчак, куб, цилиндр каби фигураларни нарса-буюмлар орасидан ажрата билишлари лозим. Улар жуфт-жуфт қилиб солиштирилади, сезги-ҳаракатлар ва кўз билан кўриб текширилади.
Болаларга геометрик шакллар ҳақидаги билимларни беришда асосан амалий машғулотларнинг аҳамияти катта. Болаларнинг кичик гуруҳдан бошлаб мактабгача тайёрлов гуруҳига қадар олган билимлари мустаҳкамланиб, янгилари билан бойитилади. Билимларни мустаҳкамлаш ва аниқлаш учун нарса-буюмларни эсга туширишга оид турли топшириқлар бериб борилади. Бунда ҳар хил ўйинлардан ҳам фойдаланиш мумкин. Маълумки, мактабгача ёшдаги болалар ҳаётининг асосий мазмунини ўйин ташкил қилади. Ўйинда болаларнинг қобилияти, идроки, диққати ва бошқа психологик хусусиятлари ривожланади, чиниқади, соғломлашади, иродаси мустаҳкамланади. Болаларга маълум бир ўйинни тавсия этишда уларнинг ёши, жинси, қобилияти, қизиқишлари, руҳий ва жисмоний талаблари ҳисобга олиниши керак. Негаки, бир ўйиннинг ўзи бир болага ёқса, бошқасига ёқмаслиги мумкин.  


( Давомини ўқиш )

Мактабгача тарбия ёшидаги болалар иқтидорини ривожлантириш

Иқтидорнинг эрта намоён бўлиши икки ёшдан олти ёшгача кузатилади. Бундай болалар икки-уч ёшдан ўқишга интиладилар, уч-тўрт ёшда ўқишни ва санашни биладилар, беш-олти ёшда сўзларни ва унча катта бўлмаган жумлаларни ёза оладилар. Мактабгача ёш даврида иқтидорли болалар бошқалардан интеллектнинг ривожланиш даражаси билан ажралиб турадилар. Ўзларининг жуда фаоллиги, кўплаб савол беришлари, қизиқувчанлиги, катталардан оладиган маълумотни осон эслаб қолиши ва қайта айтиб бера олиши билан бирга, бой тасаввурга эгадирлар. Иқтидорли болалар кўп ҳолларда турли ҳисоб-китобларга қизиқадилар, шеър ёки эртаклар тўқийдилар, мусиқа асбобларини чаладилар, шахмат ўйнайдилар, расм чизадилар, қўшиқ айтадилар ва рақсга тушадилар. Етти ёшдан ўн ёшгача бўлган даврда болалар кўп ҳолларда коллекция йиғишга (маркалар, медаллар, севимли мулътфилъм ва кино қаҳрамонларининг расмлари ва хок...), қоғоз, ёғоч ва бошқа материаллардан турли предметларнинг лойиҳаларини ясашга қизиқадилар.


( Давомини ўқиш )

Қобилиятнинг ўзига хос хусусиятлари

Иқтидорли болалар бу умумий ва махсус қобилиятларни ўзида мужассам этган болалардир. Улар бошқа болалардан қуйидаги белгилари билан ажралиб турадилар:
— қизиқувчанлиги;
— доимо турли саволларга жавоб ахтаришлиги;
— нутқи, тафаккури, хотирасининг тез ривожланиши;
-эрта ёшданоқ мусиқа, расм чизиш, китоб ўқиш, математикага қизиқиши;
— юқори даражадаги билиш фаоллиги ва ўқув фаолияти;
— масалаларнинг ечимини топишда мақсадга интилувчанлик ва оригиналлик;
-тафаккурнинг унумдорлилиги ;


( Давомини ўқиш )

«Соғлом бола ─ оиланинг асоси » мавзусидаги спорт мусобақасининг дастури

 Дастур Мақсади: 2012 йил “Мустаҳкам оила” йили муносабати билан мактабгача муассаса ходимларини жисмоний қобилиятларини ўстириш, уюшқоқлик билан ҳаракат қилишга ҳамда   ёш авлодни тарбиялашда  бор билимларини сафарбар этиш, тажрибаларини алмашиш,  ижодкорликка йўналтириш ва кўтаринки кайфият бахш этиш.
 

( Давомини ўқиш )

Kichkintoylar tarbiyasida axloqiy sifatlarni shakllantirish (“AVESTO” asari asosida)

Аjdodlаrimiz odob muommosini hаl qilishdа har bir хаlqning milliy mеrosini vа qаdriyatlаrini o`rganib, uni umuminsoniy qаdriyat dаrаjаsigа ko`tаrdilаr.
Shuning uchun yosh аvlodgа odob o`rgatish kishilik tаrаqqiyotining har bir bosqichidа turli yo`nаlishlаrdа tаvsiyalаr, pаnd-nаsiхаtlаr, munojаtlаr orqаli хаlq orzu-umidigа  yangi-yangi izlаnishlаr bilаn kirib kеlgаn. Хаlq yarаtgаn  аfsonа, ertаk, mаqol, rivoyat, hikoyat, yozmа yodgorliklаr-bitiklаrdаgi bosh mаsаlа – «yaxshilik» vа «yomonlik» g`oyalаrini fаrqlаshdir. Pаndnomаlаr – «Turkiy shoxnomа», «Аvеsto», «To`tinomа», «Хotаmnomа», «Qobusnomа», «Bozornomа» kаbilаrdа хаlqning ezgu orzu-umidlаri аks ettirilgаn. Хаlqning boy mеrosini o`rganib, odob vа axloq haqidagi g`oyalаrini tаvsiflаb bir mаjmuаgа mujаssаmlаshtirgаn mutаfаkkir, mа`rifаtpаrvаr, hаdisshunos olimlаr o`z аsаrlаridа uni yanаdа tаkomillаshtirgаnlаr.


( Давомини ўқиш )

Дадиллик фазилатини мактабгача ёшдан шакллантириш


•    Болаларга инсоний фазилат — дадиллик ҳақида илк тушунчаларни бериш.

Кутилаётган натижалар:
•    Болалар дадиллик инсоний фазилатлардан бири эканлигини ва ҳаётда дадиллик билан яхши ишларни қилиб яшаш зарур эканлигини билиб оладилар.
•    Дадил бўлиш учун жисмоний машқлар бажариб жисмонан тобланиш, чиниқиш ва кўп ўқиб ўрганиб нима тўғри-ю, нима нотўғри эканлигини фарқлаш лозимлигини тушунадилар.
•    Мустақил Ватанимизни янада ривожлантириш учун яхши ишларни дадиллик билан қилиш лозимлигини билиб оладилар.
Машғулотнинг бориши:


( Давомини ўқиш )

Мафкуравий иммунитет: огоҳлик, ҳушёрлик, сезгирлик фазилатлари куртакларини мактабгача ёшдан шакллантириш

Бугунги замонда инсон маълум кучларнинг манфаатларига хизмат қиладиган турли маъно-мазмундаги мафкуравий кучларнинг доимий таъсирини сезиб яшайди. Ахборот асри, салоҳият асри, электроника, информацион технологиялар асри деб ном олган бугунги замонда — огоҳлик, сезгирлик, ҳушёрлик фазилатлари бурч ва давр талабига айланмоқда.  Яъни огоҳлик, сезгирлик, ҳушёрлик бурчи ва масъулиятини бола онги ва қалбида уйғотиш, шунингдек суҳбат-мулоқотлар давомида огоҳлик, сезгирлик, ҳушёрликни уйғотувчи бирламчи тасаввур ва тушунчаларни шакллантириш лозимдир.



( Давомини ўқиш )

Мактабгача таълим муассасалари тарбияланувчилари учун «Ҳа» ва «йўқ демагин» методикаси


Бола билан алоқа ўрнатиш ва ихтиёрий хулқ – атворнинг ривожланиш даражасини аниқлаш методикаси

 Л.Красильникова томонидан ишлаб чиқилган  бўлиб, «ҳа» ва «йўқ демагин» деб номланади.
Кўрсатма: Биз сен билан ҳозир бир ўйин ўйнаймиз. Мен сенга саволлар бераман, сен уларга жавоб берасан. Лекин саволларимга «ҳа» ва «йўқ» деган сўзлар билан жавоб бермаслигинг керак. Масалан, сендан «ўйинчоғинг борми?» деб сўрасам, сен «ҳа» демасдан «Менда — ўйинчоқ бор» ёки «Ўйинчоғим бор» дея жавоб беришинг керак. Ёки мен сендан «Одамларнинг қаноти борми?» деб сўрасам, сен «йўқ» демай, «Одамларда қанот йўқ деб» жавоб беришинг керак, тушундингми? Қайси сўзларни айтмаслигинг керак?
Агар бола тушунмаса, кўрсатма қайтарилади.


( Давомини ўқиш )

Мактабгача тарбия ёшидаги бола шахсини тадқиқ қилиш

Боғча ёшидаги болалар шахсининг шаклланишига кўра, бу даврни 3 босқичга ажратиш мумкин:

— биринчи давр — 3- 4 ёш оралиғида бўлиб, эмоционал жиҳатдан ўз-ўзини бошқаришнинг мустаҳкамланиши билан боғликдир;
— иккинчи давр — 4- 5 ёшни ташкил қилиб, ахлоқий ўз-ўзини бошқара олиш билан боғлиқ;
— учинчи давр эса, шахсий ишчанлик ва тадбиркорлик хусусиятларини шаклланиши билан тавсифланади.
Мактабгача даврда ахлоқий тушунчалар борган сари қаътийлаша боради. Ахлоқий тушунчалар манбаи сифатида уларнинг таълим-тарбияси билан шуғулланаётган катталар, шунингдек, тенгдошлари ҳам бўлиши мумкин. Ахлоқий тажрибалар асосан мулоқот, тақлид қилиш, жараёнида, катталарнинг мақтов ва танқидлари таъсирида ўтади ҳамда мустаҳкамланади. Бу баҳо ва мақтовлар боланинг муваффақиятга эришишига бўлган ҳаракатларининг ривожланишида муҳим ўрин тутади.


( Давомини ўқиш )

Ёш хусусиятларига мос келиш нимани билдиради?


Ривожланиш  соҳасидаги  изланишлар шундан далолат берадики, бола ҳaётининг дастлабки тўққиз йили ўсиш даврининг муайян давомийлигида ўтади, бу умумий ва олдиндан айтиб бериш мумкин бўлган босқичдир. Бу босқичлар ривожланишнинг ҳaр бир соҳасидаги  ўзгаришлар билан ажралиб туради: жисмоний, ҳиссий,  ижтимоий ва когнитив. Болалар ўсишининг ўзига хослиги тўғрисидаги билимлар тарбиячиларга таълим муҳитини яратишга ва фаолиятнинг мувофиқ турларини режалаштиришга таянч бўлиб хизмат қилади. Ривожланиш хусусиятларига мос келиш усулларини уваффаққиятли қўллаш учун тарбиячилар меъёрдаги ривожланишнинг бориши тўғрисида тасаввурга эга бўлишлари керак. Бунда тарбиячилар шуни ёдда тутишлари лозимки, болалар ривожланишнинг бир хил босқичини босиб ўтишларига қарамасдан, уларда бу жараён бир вақтнинг ўзида кечмайди. Бир хил ёшдаги болаларда ўзига хос индивидуал фарқлар бўлиши муқаррар.



( Давомини ўқиш )

Мактабгача ёшдаги болалар билан ўтказиладиган коррекцион-ривожлантирувчи машғулотлар

«Мендай бажар».
    Болалар кетма-кет туришади. Ҳар бир орқадаги боланинг кули олдидагисининг елкасида туради. Олиб борувчининг биринчи ишорасида биринчи бола унг қўлини юкорига кўтаради, иккинчи ишорада иккинчи бола кўлини кўтаради ва ҳоказо.
    Ҳамма болалар ўнг қулларини кўтарганларидан сунг, худди уша тартибда чап кулларини кутариш таклиф этилади. Кейинги ишора билан болалар аввал унг кулларини, сунгра чап кулларини пастга тушурадилар. Уйин икки марта такрорланади, иккинчи мартасида тезлик оширилади, хатоликка йул куйган бола уйиндан чикади.
   Машқ  диққатни оширади.


( Давомини ўқиш )

Ота-оналар учун психолог тавсияси

  1.     Болангизни дунё қарашини бойитиш мақсадида купроқ ҳар-хил воқеаларга бой китобларни ўқиб беринг.

  2.     Болангиз ойнаи жаҳондаги баъзи бир кино ва курсатувларни курсатманг, унинг тарбиясига таъсир этиши мумкин.

  3.     Болангизни меҳнат кўникмалари шаклланиши учун уй юмушларини қилдириб боринг зеро меҳнатга бўлган меҳри ошсин.

  4.     Болангизга мустақил булишни ўргатинг, кейиниш, ечиниш малакаларини шакллантиринг.

  5.     Болангизга катталарга ҳурматда, кичикларга иззатда муносабатда булишга ўргатинг, зеро маънавий ахлоқий малакалари шакллансин.

  6.     Ўзингизни касбингиз ҳакида гапириб беринг ва ишхонангизга сайрга олиб боринг, касб танлаш ихтиёжи тугилади.


( Давомини ўқиш )

Мактабгача таълим муассасаси тарбиячиларига психолог маслаҳати

  1.     Болаларга ҳар доим бирдек муомала қилинг, болани кўнглини топа билинг, зеро кўнгли сиздан совумасин.

  2.     Машғулотларда  болаларни  фикрини  бир жойга  тўплашга ҳаракат қилинг.

  3.     Уйдан тушкун кайфиятда келган болага эътиборлироқ бўлинг, эртасига шу ерга интилсин.

  4.     Машғулотларни болаларни ёш хусусиятига қараб ўтинг, қабул килиши жараёни қийин кечмасин. Лекин бир-бирига таққосламанг


( Давомини ўқиш )

Болаларни мактабга тайёрлашда психологик тренинглардан фойдаланиш

Маълумки, боланинг мактабда муваффақиятли ўқиши унинг мактабгача тарбия ёшидаги тайёргарлик даражасига боғлиқ. Болани мактабда ўқишга — ¬ҳаётнинг янги босқичига тайёрлаш унинг шахси ривожланишининг барча томонларини ўз ичига олади ва мактабгача тарбия даврида амалга оширилади. Мактаб дастурларининг ўзгариши билан боғлиқ ҳолда мактабга келаётган болаларнинг ривожланиши даражасига талаблар ортиб бормоқда. Бу ривожланиш даражаси мактабда ўқишга тайёргарлик билан белгиланади.


( Давомини ўқиш )

Режим дня школьника

В младшем школьном возрасте очень важно следить за соблюдением режима сна и активном отдыхе на свежем воздухе.

Режим дня в жизни детей младшего школьного возраста важен и необходим. В теории все знают, что многие трудности обучения, ухудшение здоровья связаны именно с нарушениями режима. Но на практике четко организовать и спланировать день школьника довольно сложно. Режим основан на закономерностях, по которым живет организм, от его соблюдения или несоблюдения, прежде всего, зависит такой важный показатель состояния организма как работоспособность.

( Давомини ўқиш )

Одаренные дети в школе

Ранние признаки способностей у детей родителям и педагогам не следует оставлять без внимания, ведь они могут указывать на предпосылки подлинного таланта.

 Стремительный подъем умственных сил по мере взросления можно наблюдать у всех детей. В первое десятилетие жизни у ребенка формируются сложнейшие свойства ума, бесчисленные навыки, яркие многообразные чувства. Обогащение психики идет в таком темпе, который будет уже недоступен в зрелые годы. Кроме того, детей отличает возрастная слабость, малая выносливость нервной системы, когда даже небольшие воздействия вызывают сильную реакцию — это является причиной детской впечатлительности, живости восприятия. С годами нервная система крепнет, и вместе с этим снижается детская непосредственная восприимчивость. В разные возрастные периоды возникают благоприятные внутренние условия для развития разных способностей. Если момент развития конкретной способности по какой-либо причине был упущен, это может сильно затруднить ее развитие в дальнейшем.

( Давомини ўқиш )

Агрессивный ребенок

Вспышки гнева у ребенка возникают тогда, когда его желания не совпадают с реальными возможностями. Например, когда ему отказываются купить желаемую игрушку, не разрешают смотреть телевизор или у него не получается сложить картинку из пазлов.

 Если ребенок раздражен до крайней степени: кричит, бросается на пол, то следует немного подождать, пока он успокоится и придет в себя. Уберите из зоны досягаемости предметы, которые могут нанести ребенку травмы. В крайнем случае попробуйте крепко схватить его и твердым голосом урезонить. Как правило, подобным вспышкам подвержены дети от 2 до 5 лет.

 После того, как ребенок успокоится, присядьте так, чтобы ваши глаза оказались на уровне его лица, и твердо и аргументировано объясните ситуацию.


( Давомини ўқиш )

Развитие речи дошкольников

  К школе ребенок уже должен хорошо владеть речью, легко отвечать на вопросы, составлять небольшие рассказы, иметь хорошую дикцию. Предлагается большой выбор литературы со специально подобранными текстами и заданиями, благодаря которым ребенок сможет развить речевые навыки. Важно, чтобы родители не забывали, что ребенок учится говорить в первую очередь у них, следили за своей речью, за ее правильностью и как можно чаще общались с малышом. Если вам кажется, что у ребенка возникают проблемы с развитием речи, обратитесь к специалистам (невропатологу, психиатру, логопеду, психологу).

( Давомини ўқиш )

Идрок ва тафаккурнинг ривожланиш даражасини аниқлаш.

Ушбу методика мактабгача ёшдаги болаларнинг идрок ва тафаккурининг ривожланганлик даражасини аниқлаш учун мўлжалланган, мактабгача таълим муассасалари тарбиячилари ва психологлари томонидан ўтказилади.


( Давомини ўқиш )

Мактабгача тарбия ёшидаги болалар иқтидорини қандай ривожлантириш мумкин?

Иқтидорли болалар билан ишлашда психологлар иқтидорнинг тузилишини белгилайдиган асосий омилларни билишлари лозим. Булар қуйидагилар:
умумий интеллектуал ёки ақлий қобилиятларнинг юқори даражаси;
билиш мотивининг доминантлиги — бошқа мотив турларидан устунлиги;
янги предметлар, вазифалар, воқеа-ҳодисаларга дуч келганда, муаммони қўйилиши ва ечимини топишда ижодий фаолликнинг намоён бўлиши.


( Давомини ўқиш )