Баҳор фасли фасллар ичида энг гўзал, энг нозик фасл бўлиб, ер юзидаги барча мавжудотларнинг, умуман бутун борлиқнинг уйғониш, янгиланиш фаслидир. Уларнинг яшаш учун кураши — униши, ўсиши, улғайиши ва ривожланиши асосан баҳордан бошланади. Баҳор инсоннинг йил бўйи соғ бўлиши учун ҳам илк босқич ҳисобланади. Шу боис Абу Али ибн Сино «Баҳор — инсон умрининг энг яхши ва энг шифобахш фаслидир», деб бежиз айтмаган.


( Давомини ўқиш )

        Inson xotirasiz nima bo'lishini xayoliga ham keltirolmaydi, ammo xotirasiz umuman oiliy mavjudot bo'lolmasligini biladi. Tirik organizmda va uning har qanday ko'rinishida keng ma'noda xotira, eng bo'lmaganda irsiy xotira bor. Shunday ekan, biz inson xotirasining hajmi, qancha ma'lumot birligini yig'ib va saqlab qolishini, qaytarib berish imkoniyatlarini bilamizmi?
        Olimlarning hisoblariga qaraganda, hozirgi EHMning faol va tezjavob xotirasiz 100 000 so'zdan va nofaol, uzoq muddatli xotirasi 300 000 ma'lumot birligidan iborat. Bu imkoniyatlar texnika yutuqlari tufayli har kuni kengayib bormoqda. Inson xotirasi va uning imkoniyatlari esa, o'sha olimlarning hisoblariga ko'ra, 10 milliard ma'lumot birligidan iborat ekan. Bu joyda ta'kidlab o'tadigan yana bir qiziq tomoni shundaki, inson miyasi nihoyatda tejamkor, ya'ni EHMga qaraganda energiyani juda ham kam sarflaydi.

( Давомини ўқиш )

 СОҒЛИГИМИЗ ЎЗ ҚЎЛИМИЗДА

Олмани шифобахшлиги қадим-қадимдан маълум бўлиб, бу борада халқ орасида бир қанча ривоятлар тилдан-тилга ўтиб келади.

Ҳақиқатдан ҳам олма афсонавий даражада шифобахшми?

Бир кўрайликчи, олманинг таркибида нималар бор экан?

Олманинг таркибида: Янги олма меваларида органик кислоталар — олма, лимон, арабинат, хлорогенат кислота, 12 фоизгача қанд моддалари, пектин моддалар, ошловчи ва бўёқ моддалари, аскорбинат кислота, каротин,

витамин В1, В2, РР витаминлари, А провитамини, органик фосфор бирикмалари, эфир мойи, калий бор. Олма меваларининг пўстида флавоноидлар, топилган, уруғларида омигдалин, ёғли мой, микроэлементлардан темир, калий, марганец, мисс, кобалpт бор.

( Давомини ўқиш )

Ёнғоқ дарахтининг баргидан тортиб, меваси, пўсти, мағзи орасидаги пардасигача фойдали ҳисобланади. Умуман олганда, бу дарахт чиқитга чиқмайдиган, кони фойда ўсимликдир. У тана учун зарур бўлган биологик жиҳатдан фаол моддаларга бой. 1.Бош мия томирларини тозалайди. Атеросклерозга энг самарали даво. 2.Эр кишилар жинсий тизими учун жуда фойдали бўлиб, қувват бахш этади. 3.Асабларни даволашда яхши наф беради. Ёнғоқ мағзи кучли зўриқиш (стресс) ва мадорсизликни даволашда қўлланилади. Тибет табобатига биноан ёнғоқ мағзини пишлоқ ва майизга қўшиб истеъмол қилиш керак. 4.Қалқонсимон без фаолиятини тиклашда қўлланади. Ёнғоқ мағзи йод моддасига бой беназир неъматдир 5.Қон томирлари ва юракни даволашда кўл келади. Ёнғоқ мағзи таркибидаги кобальт ҳамда темир моддаси камқонликни тузатишда яхши шифо бўлади. Шунингдек, унинг магний ва калий сингари моддаларга бойлиги қон босимини ҳамда юрак хасталикларини даволашда яхши малҳам ҳисобланади. 6.Ичак ҳамда танадаги барча шиллиқ пардалар учун шифодир. «Келажак нони» деб аталмиш бу неъмат бактерияларга қарши ишлатилади ва яраларни битказишда яхши даво бўлади.

Батафсил бу ерда манба:

Бугунги кунда бутун жахонда *еч бир идеологиясиз ОИТС (Орттирилган Иммун Танк, ислиги Синдроми) ва гиёчвандлик — бу ёмон нарса эканлиги, чунки бу улим эканлигини тушуниб етдилар. Хар куни дунёда ОИВ (Одам Иммунтанкислиги Вируси) билан зарарланган 13 мингта янги ходисалар кайд к.илинмок, да. Шулардан 1900 ходиса 15 ёшга тулган болаларга тугри келмок.да. Охирги йилларда ОИВ билан зарарланганлар сони олти мартага купайган. Бу курсаткич вируснинг гиё^вандлар орасида таркалганлиги хисобига кутарилган. Кайта зарарланганларнинг 80 фоизини гиё^вандлар ташкил этади. Ушбу далиллар хак, ида гапирмаслик, бу муаммога бармок. орасидан караш — бу узимиз учун улим хукмини чикариш демакдир. ОИТС — бу нима дегани? Гиёхвандликчи?
«Мен гиёхвандликка урин булмаган дунёни чизаман» «ОИТС ва гиёхвандликка карши курашда оммавий- ахборот воситалари билан шерикчилик».

( Давомини ўқиш )

Зулукни қуритиб, асал билан аралаштириб яланса, буйракдаги тошларни майдалайди.

Петрушка уруғи, нўхат ва асалдан истеъмол қилиб юрган кишининг қовуғи мустаҳкам бўлади.



Буйракда агар тош бўлса, игна санчилгани каби қийнаса, темиртикан сувини ток кули билан аралаштириб наҳорда ичилса, албатта шифо бўлади.

Буйрак бодидан азият чеккан одам туз ёки кепак қиздириб босса, хасталикдан қутилади.

Ошқовоқдан олинган шарбат буйрак хасталикларига даводир.

Нўхат суви, турп япроғининг суви, турпнинг ингичка ва сўлимагани буйракдаги тош ва чиқитларни ҳайдаб туширишда энг яхши восита ҳисобланади.

( Давомини ўқиш )

Uzumning shifobaxsh xususiyatlari haqida eshitmagan odamning o‘zi bo‘lmasa kerak. Ammo uning bu xususiyati siz o‘ylagandan ancha kengroq bo‘lib, ular haqida aytib o‘tishni ma’qul ko‘rdik. Shunday qilib...
Uzum mevasida radioprotektorli, nurga qarshi, bakteritsid, antioksidant, neyrorag‘batlantiruvchi, tonusni ko‘taruvchi va boshqa funktsional xususiyatlarga ega kamida 300 ta birikma mavjud. Sizga tanish bo‘lgan bioflavanoidlar, monosaxaridlar, pektin moddalari va organik kislotalardan tashqari, uzum tarkibini C, A, B1, B2, B5, B6, B9, E, PP, P vitaminlari, natriy, kalsiy, fosfor, magniy, kaliy, marganets, temir, rux, mis va boshqa ko‘plab moddalardan tashkil topgan haqiqiy “kokteyl” deyish mumkin.


( Давомини ўқиш )

Buyuk Britaniyaning “British heart foundation” xayriya tashkiloti hukumatni tamaki qutilarini yagona shakl va dizaynda ishlab chiqarishga doir qonun loyihasini ishlab chiqib, joriy etishga da’vat etmoqda. Bunda tashkilot tamaki qutilarida chekish oqibatida yuzaga keladigan xavfli kasalliklar aks etgan surat va tasvirlarni chop etishni taklif etayotir, deb xabar beradi RATA-TASS.

( Давомини ўқиш )

Respublikamizda o'sadigan gilos navlarining mevalari tarkibida 19,2 % qand, 1,3 % organik kislotalar bor. Shuningdek, gilos mevalari tarkibida Pektin moddalar, vitaminlardan B1, B2, PP, C, karotinlar bilan bir qatorda kaliy, kalsiy, magniy, fosfor, temir tuzlari mavjud. Gilos mevasida 0,2 % oshlovchi modda ham bor. Gilos mevasining urug'ida 30 % ga qadar moy mavjud. U texnik maqsadlar uchun juda kerakli mahsulot hisoblanadi.

( Давомини ўқиш )

Bodom mag'zi tarkibida ko'p miqdorda moy emulsin fermenti, B1 va B2 vitaminlari qand, oqsil va boshqa moddalar bor. Xalq medetsinasida shirin bodom mag'zining qand bilan aralashtirilgani darmonsizlik, nafas qisish, bosh aylanish va yo'talga davo sifatida ishlatiladi. Achchiq bodomning musallas bilan qo'shilgani eshakemini davolashda, asal bilan aralashtirilgani esa toshma yaralarini quritishda davodir. Bodomning sirka bilan omixta qilingani zamburug'li kasalliklarga qarshi vosita hisoblanadi. Qariqiz o'simligining ildizini bodom moyiga qo'shib damlab, so'ngra boshqa surtilsa, sochning to'kilishi anchagina kamayadi.

( Давомини ўқиш )

Behi mevalarining shifobaxshligi qadim zamonlardan ma'lum. O'simlik mevalari tarkibida 12 % ga qadar qand, 5 % ga yaqin organik kislotalar (olma.uzum, limon kislotalari), efir moylari, pektin va oshlovchi moddalar, vitamin C, temir, mis, kalsiy tuzlari mavjud. Behi urug'larida 20 % ga qadar shilliq, glikozid amigdalin, 8 % dan oshiq moy, bo'yoq moddalar bor. Xalq tabobatchiligida behi mevasining sharbati bilan, astma, yurak, sariq, xiqichoq, qorin og'rig'i dizenteriya kasalliklarini davolashgan. Bundan tashqari behidan bedarmonlik, kamqonlik, yo'tal, me'da jigar va buyrak kasalliklarini davolashda ham foydalanilgan.

( Давомини ўқиш )

Limon shifobaxshligi bilan qadrlanadi. Limon mevasining yumshoq qismida 5-8 % atrofida organik kislotalar (limon, olma kislotasi), fitonsidlar, vitaminlar C,B1,B2,P karotin, flavonoidlar, efir moylari, qand, pektin moddalar,shuningdek unda natriy, kaliy, kalsiy, fosfor, magniy, temir kabi elementlar mavjud. Meva po'stida 0,6 % ga yaqin efir moylari (limonen, sitral), urug'larida esa moy hamda achchiq modda — limonin bo'ladi.

( Давомини ўқиш )

Yong'oqning turgan bitgani «xazina» deyishadi. Uning so'lim salqin soyasidan tortib, to'yimli va shifobaxsh mag'zigacha, metin yog'ochidan bargigacha foydalidir. Yong'oqning tarkibida yog',
21 % oqsil, 7 % atrofida uglevodlar, ko'p miqdorda vitamin C (1000-3000 mg %), vitamin B, B1 va karotin mavjud. Bulardan tashqari yong'oq mag'zida mineral tuzlar va mikroelementlar ham bor. Ko'k qobig'ida 25 %, bargida 12 % tanid moddasi hamda 0,1 % gacha efir moyi saqlanadi. Barglarida yuglon, tez oksidlanadigan gidroyuglon, flavonoid giperozid, ko'p miqdorda C vitamini bo'ladi. Yuglon deb nomlanuvchi modda bakteritsid xususiyatiga ega. Xalq medetsinasida yong'oq ko'pdan ko'p kasalliklarga davo sifatida qo'llaniladi.

( Давомини ўқиш )

Шафтолининг пишган мевалари таркибида жуда кўп калий, кальций, темир, фосфор ва С, В дармондорилари бор. Унинг шарбатга тўлган эти юрак, жигар ва буйракнинг ишлаш фаолиятини меъёрлаштиради. Ошқозон ярасини даволашга ёрдам беради.
ДАНАГИ, ГУЛЛАРИ ВА БАРГЛАРИ ҲАМ ФОЙДАЛИ
Шафтоли данагидан олинган ёғлар тиббиётда ва косметологияда кенг фойдаланилади. Айниқса, бу ёғлар уқалаш (массаж) пайтида ишлатилса меъёрлаштиради, тери остидаги мушакларни юмшатади. Шунингдек у яраларни тузатиш хусусиятига ҳам эгадир.
Шарқ табиблари шафтоли барги ва гулларининг дамламасини қанд касали, тошмалар, нейродермит ва қон тўхтатишда ишлатишган. Шафтоли барглари дамламаси бош оғриғи, бод, ошқозон-ичак касалликларини тузатиб, сийдик ҳайдайди.

( Давомини ўқиш )

Ширин, хушбўй ва оғизда эриб кетадиган нокнинг тотли таъмини билмайдиган одамнинг ўзи йўқ, шундай эмасми? Табиатнинг ноёб бу мевасини кўрган киши емасдан олдидан ўтиб кетолмаслиги ҳам рост. Уни ёқтирмайдиганларнинг ўзи бўлмаса керак. Нокнинг 5000дан ортиқ навлари бўлиб, у дунёдаги барча мамлакатларда ўсади. Нок ширин мева бўлибгина қолмасдан, балки унинг талайгина шифобахш хусусиятлари ҳам бор. Бир сўз билан айтганда у ҳам тўйдиради, ҳам даволайди.
ТИНЧЛАНТИРАДИ, КАЙФИЯТНИ КЎТАРАДИ...
Шарқ табиблари нокнинг жуда кўп шифобахш хусусиятларини аниқлашган. У тетиклаштиради, чарчоқ ва зўриқишни йўқотади. Кайфиятни кўтариб, хушкайфият бағишлайди.

( Давомини ўқиш )

Бешикнинг юқорида айтилган афзалликларига қўшимча тарзда қуйидагиларни ҳам келтириш мумкин:

1. Бешикнинг турфа рангли безаклари чақалоқ тарбиясида муҳим аҳамиятга молик.


2. Доимий ост қуруқлигининг таъминланиши уйқу осудалигининг, жинсий аъзолар хасталанмаслигининг кафилидир.


3. Бешикнинг ёпинғичлари нафақат ҳарорат таҳдидидан балки, турли ҳашаротлар зараридан ҳам муҳофаза қилади.


4. Бола умуртқа суяклари ва скелет мушаклари тўғри ва чайир бўлиб ривожланади.


5. Болакайларнинг қўлини сўрғич этишига ёхуд билар-билмас ўзини жароҳатлашига йўл берилмайди.

Албатта, бу афзалликлар бешикни ақл билан суистеъмол қилмай ишлатгандагина қўл келади.
Бешикдаги "мини" таҳдидлар:
Ҳар бир нарсанинг меъёри ва мезони мавжуд. Шу боис, айрим шифокорлар бешикни нотўғри қўллашлик натижасида қуйидаги кўнгилсизликлар келиб чиқиши мумкинлигини таъкидлашган:

1. Бешикни муттасил, уззу-кун, шиддаткор тебратиш ҳали яхши қотиб улгурмаган бош мия суягига таҳдидкор таъсир этиши мумкин экан.


2. Чақалоқни ярим кунлаб бешикда узлуксиз ётиши бола соғлиғи учун хавф туғдириб, суякларнинг қийшиқ ўсишига сабаб бўлади.


3. Чақалоқни елка, қорин ва оёқ қисмидан қаттиқ боғлаш ҳам қон айланишига салбий таъсир этади.


4. Бешикка маҳкам йўргакланган чақалоқ қовуғида пешоб қолдиғи қолиши кузатилиб, тош йиғилишига мойиллик туғдиради.

( Давомини ўқиш )

 (1-мақола)
Ажабо, Амриқолик олимлар уйқу пайтида оғзидан сўрғич тушмайдиган гўдаклар орасида «қўққисдан ўлиш синдроми» 90 фоиз кам учрашини таъкидлашмоқда. Тадқиқотлар АҚШнинг Соғлиқни сақлаш Миллий институти ходимлари ва Кайзер Парманентлик олимлар ҳамкорлигида  олиб борилган. Тадқиқотлар хулосасига 312 нафар соғлом гўдаклар оналари ҳамда 185 нафар шу ёшда  «қўққисдан ўлиш синдроми»га йўлиққан болакайларнинг волидалари билан қилинган сўров асос қилиб олинган. Дарҳақиқат, сўрғичлар ушбу бевақт ўлим таҳдидига қарши самарадор профилактик услуб эканлиги тан олинди. Калифорнияда ҳар 2000 нафар боланинг бири «қўққисдан ўлиш синдроми»га йўлиқар экан. Олимларнинг фикрича, агар барча чақалоқлар уйқу пайтида ҳам сўрғични тарк қилмасалар эди, бу кўрсаткич ҳар 20000 нафарга биргинани ташкил қилар эди. Сўрғичларнинг қуйидаги афзалликлари олимлар наздида беназирдир:
            — Биринчидан, сўрғичларнинг тутқичлари оғизга сиғмайдиган даражада катталиги туфайли чақалоқ тўшаги ёки ёстиғига юзтубан ётиб қолганда  дами ичига тушиб қолишига йўл бермас экан.
— Иккинчидан, бўш сўрғич сўриш чақалоқлар бош миясидаги нафас олиш марказининг тезроқ  шаклланишига «туртки» берар экан. Зеро, айнан нафас олиш марказининг ўз вазифасини бажаришга барвақтроқ киришиши мурғак гўдаклар ҳаёти учун муҳим аҳамиятга моликдир.
Умуман олганда, «қўққисдан ўлиш синдроми»га қуйидагиларнинг ҳам сабаб бўлиши кўзда тутилиб оналардан огоҳлик талаб этилган:
— чақалоқнинг пастга қараб, қоринда юзтубан ётиб қолиши;
— оналарнинг ҳомиладорлик пайтида чекишга ружу қўйиши; (ғарбда аёллар орасида одатий ҳолга айланган бу бадодат, чақалоқ нафас йўлларини ҳам дардга мойил этиб қўйиши билан хатарлидир.)
— тўшакларнинг вақтида янгиланмай патоген микроблар ўчоғига айланиши ва бошқа турли сабаблар  ҳам гўдаклар ҳаёти учун таҳдидли омиллардандир.

двомини ўқиш

Бу гулшан ичра йўқтур  бақо гулига сабот,
Ажаб саодат эрур қолса яхшилиқ бирла от.

Алишер Навоий.

Бу дунё бир карвонсарой. Биров келаверади, биров кетаверади. Бу ерда тўхташ бироз муддатга, холос. Аммо ана шу кўз очиб юмгунча ўтадиган вақт оралиғида ўзининг бу кўҳна дайрга нима учун келганини кимдир англайди, кимдир эса йўқ…

  «Мозийга қайтиб иш кўриш хайрлилиги» боис хотираларга бир дам эминлик бериш ниятидамиз. Зеро, дилимиздаги иймонлашиш, табаррук зот дуоларини олиб, ўзгаларга ҳам илинишга орзумандлик ҳисси бизни ўтганлар руҳини яна бир бор шод этишга ундади...

Абдулазиз Қори ота МАҲМУДОВ ўн тўққизинчи аср ўз поёнига етиши арафасида таваллуд топган. Йигирманчи аср суронларидан омонликда, илму ирфон уммонидан қониб- қониб умргузаронлик қилган. Мураттаб қори, катта ва зарҳал ҳарфлар билан «олим ва ориф» дея аталишга юз чандон ҳақли бу зотнинг минглаб шогирдлари  устозлари изидан бориб, юртимизда зиё нурини улашмоқдалар.

Бугун сиз азиз муштарийларга  умри давомида фақат илм -маърифатга, ҳидоят ва эзгуликка интилиб яшаган табаррук зот Абдулазиз Қори отанинг пурмаъно суҳбатларини ҳавола этмоқдамиз. 
давомини ўқиш

   Бу касаллик дерматомикозлар ичида энг кўп тарқалгани бўлиб, болалар ва катталарда учрайди. Бунда асосан бошнинг сочли қисми, тери ва тирноқлар зарарланади. Ушбу хасталикнинг юза ва чуқур ёки маддалаган — инфилтратив турлари тафовут қилинади. Юза трихофития кўпинча бемор билан бевосита мулоқотда бўлганда, шунингдек, бемор ишлатган ҳар хил буюмлар — тароқ, бош кийим ва шу кабилардан юқади. Касалликка асосан болалар чалинадилар. Улар хасталикни йиллаб сурункали трихофития билан оғриган катталардан юқтириб оладилар. Чуқур маддалаган — инфилтратив трихофития эса асосан мол, от, сичқон, каламуш ва шу каби жониворлардан юқади. Хасталикнинг бу турида бемор одамнинг буюмлари орқали юқиш ҳоллари кам учрайди. Юза трихофития кўпинча 4- 15 ёшли болаларда учраб, баъзан кўкрак ёшидаги болалар ва катталарда ҳам кузатилади. Бемор балоғат ёшига етганда хасталик ички секреция безларининг фаоллиги ошгани сабабли ўз — ўзидан йўқолиб кетади. Айрим ҳолларда эса бу одам кексайгунга қадар давом этиши ҳам мумкин. Бу тиббиётда катталарнинг сурункали трихофитияси деб аталади. Юза трихофития қуйидаги клиник кўринишларда кечади:   Бошнинг  сочли қисми трихофитиясида беморнинг бош қисмида катталиги олчадек келадиган талайгина касаллик ўчоқлари вужудга келиб, шу соҳа териси пўст ташлайди ва сочлари сийраклашиб қолади. Замбуруғлар билан зарарланган сочлар мўртлашиб, тери дами баробарида синиб тушади ва шу жойлар қора нуқталарга ўхшаб қолади. Бу дард болаларда узоқ вақт давом этади. Бу хасталикка чалингандан сўнг ўз вақтида даволанилмаса, баданнинг бошқа қисмларига ҳам тарқаб кетиши мумкин.

(2-мақола) давомиhttp://tib.uz/contentmore/574
Саидқосим ОРИФОВ тиббиёт фанлари доктори, профессор

  Маълумингизким, тери одам танасини ташқи томондан қоплаб турадиган аъзо ҳисобланади. У мураккаб тузилишга эга. Катта ёшдаги одам терисининг умумий юзаси 1,5-1,6 м2 ни ташкил этади. Терининг қалинлиги 0,5-1мм дир. Терининг ранги қуйидагиларга:  -тана сатҳининг у ёки бу соҳасидаги туқималарнинг турига, -қон томирлари билан таъминланиш даражасига, -терига махсус ранг берувчи модда — меланиннинг миқдорига боғлик. Тери сатҳида турли-туман шаклга эга булган майдончаларни кузатиш мумкин. Улар терининг у ёки бу соҳасида катта ёки кичик, узун ёки қисқа булса-да маълум бир йуналишда тортилгандир. Бу манзара қўл ва оёқ кафтларида яхши ва сезиларли кузатилади, уларда ёнма-ён йўналишга эга бўлган дўмбоқча ва пушталар ҳар хил шаклда бўлиб, ҳар кимда ҳар хил бўлади. Шу туфайли икки марта такрорланмайдиган бу чизиқлар баъзи одамларни танишда, яъни бир-биридан ажратишда муҳим белги ҳисобланади. Тери устки қават (тери пўсти) - эпидермис, асл тери — дерма ва тери ости ёғ қаватидан иборат. Тери пўсти ва асл тери нерв толаларига жуда бой. Тери организм билан узвий боғлиқ, у ташқи ва ички муҳитнинг турли таъсирларига жавоб беради ва тананинг мослашув аъзоси ҳисобланади. Бу жиҳатдан кўп тери касалликлари шу жумладан қичиш, терининг - марказий ва периферик асаб тизимнинг ички ва ташқи қўзғатувчиларга нисбатан таъсирланиши деб қаралади.  


(давомини ўқиш)
tib.uz/contentmore/575

Саидқосим ОРИФОВ тиббиёт фанлари доктори, профессор