(давоми)
Ҳеч ўзингизга савол бериб кўрганмикансиз: бир кўнгилнинг синишига айнан Сиз  Сабабкори бўлиб қолмаганмисиз? Ёки  ўша синган кўнгилнинг Давокори  бўлолганмисиз? Ҳаракат қилиб кўрганмисиз?

            Кўнгил-ку энг нозик нарса, салдан синади… Яхшилаб ўйлаб кўринг-чи… биронта дилга ўз сўзингиз, яхшилигингиз билан малҳам қўёлганмикинсиз?

  Ёки… билиб-билмай кимнингдир дилига озор етказиб, унинг оқибати билан ҳеч қизиқиб кўрганмисиз?

Тўғри, эътироз билдиришингиз мумкин..«нима кўнгил чинни пиёламиди-ки, у синиб майдаланиб кетса»?!..   ҲА, СИНАДИ У! Ҳатто ҳайқириб айтгим келади бу сўзни.УНИ СИНДИРИШ ОСОН, БУТЛАШ ҚИЙИН..

«Косани синдирса тош, суртсам қадоқ битгаймикан»..ҳофиз шундай деб куйлаяпти..Ҳа, идишни қадоқласа бўлади албатта.Аммо кўнгилни эмас!

Аслида-ку, Кўнгил, қалб, дил улар абстракт нарсалар. Бир-бирига яқин бўлган синонимлар. Уларни кўриб ҳам, ушлаб ҳам бўлмайди… фақат… уни ҳис этамиз.Аниқроғи юраги бор, ҳа, ҳа (фақатгина бир парча гўштнигина юрак деб юрганларда эмас!) ҳақиқий юраги бор инсонларда КЎНГИЛ. БОР БЎЛСА КЕРАК ДЕБ ЎЙЛАЙМАН…

        Кўнгилнинг синиши… Мен эса… буни кўп бора бошдан кечирганман..Ҳа, кузатганман… оддий бир кузатувчи бўлиб.аммо ўша ҳис қилганим унинг синган к Аслида Ҳазрати шоирмизнинг «Бир кўнгилни вайрон қилиш, Каъбага ўт қўйиш билан баробар эканини», «Бир кўнгилни олиш эса ўша вайрон Каъбани обод этиш билан баробар » эканини англаш ҳар кимнинг ҳам қўлидан келавермас экан..

Яқинда бир воқеани айтиб беришди. Балки айтарли эмасдир ким учундир… билмадим менга таъсир қилди…
Ака ва сингил бир маҳаллада туришса-да, ака сингилга нисбатан анчагина беътибор, ой тугур йиллаб кўришмасалар ҳам парвосига келмасди… биттагина синглиси борлиги, унинг ногирон эри-ю, унинг қўлига қараган иккита қизи борлигини… Оқибатнинг йўқлигини қаранг-ки… касал бўлса эшигидан кириб бормаган, ҳол сўрамаган… чунки ака амалдор, пулдор… унинг отаси ҳам онаси ҳам… мол давлат!

Сингил мактабда ишлайди, топганини эрига дори-дармонга ундан орттиролганини эса рўзғор деган ғорига сарфлайди… Хуллас яшаши қўл учидагина..

Ака сингилни на байрамларда йўқлайди, на туғилган кунида бир боғ гул билан келмаган… Аммо Отаси раҳматли ҳар доим: "Сен акасан… Сингилнинг акада ҳақи бор, унутма! Сингил мушфиқ ҳисобланади, у киши бандаси, киши қўлига қараган. Буғдойзордан юришга биргина сингилни кўриш учун бораётган акагагина йўл бўларкан. Буғдойзор ичидан сингилни йўқлаш учун кетаётган акалар учунгина  рухсат бўларкан!"..,дерди дам-бадам.

  Бу ҳикматни мағзини чақиб кўрсангиз… сингилни мушфиқлигини англайсиз..ҳақиқатдан ҳам.

Яна бир ривоят  бор эди: «Кўча-кўйда ўтиб кетаётган ака кетаётганида вақти бўлмаса ҳам Ҳу, анави ёғда мани синглим яшайди, деб кўрсаткич бармоғи билан кўрсатиб ўтса ҳам..ўша қўли нариги дунёда куймас экан»..Қаранг, нафақат сингилдан ҳол сўраб эшигидан бориш, уни эслаб, қўли билан кўрсатса ҳам… катта савоб экан..

Ака Украинага кетади… Иши ўша томонлар билан экан унинг. Уч ой деганда  уйига қайтиб келади… Тўлиб-тошиб совға-саломлар билан… Унинг бисотида (ота-оналарини Аллоҳ раҳматига олган бўлсин) биттагина синглиси бор… Акасининг омон-эсон қайтганига хурсанд бўлиб унинг қайтар кунига овқат қилиб, ёнига мева- чева олиб укани кўргани боради. Тескари дунё: Сингил акасини тез-тез соғиниб, йўқлаб турарди… Бу эса ҳадеганда акасига ёқавермасди ҳам.

«Э, Мафтун, эртага келсинг ҳам бўловрарди, бир нимадан қуруқ қолгандек шошиб келмасанг ҳам..» Ана аканинг сингилга қарата шунча ойдан кейин айтган гапи… Ана оқибат!

Ака хотинига, бола-чақасига пальто, этикдан тортиб қимматбаҳо кийим-кечаклар, ширинликлар олиб келганди… Аканинг назарида сингил атайдан шу нарсаларни пойлаб келган… дек туюлди..

Сингилнинг томоғига бир нарса тошдек тиқилди… Кўзлари жиққа ёшга тўлди..«Соғиндим-да», дея олди холос..

Яна бир кўнгил дарз кетди. Яна бир дил парчаданди… Яна бир ришта узилди кўнгилдан..

Дарз кетди чинни коса.
Кўнгил энди тўлмайди.
Уринсак ҳам биз роса-
Аввалгидек бўлмайди..

 
Аччиқ-аччиқ зардалар,
Дилга берди зарбалар
Кўтарилди «парда»лар.
Аввалгидек бўлмайди..

  Сингил хўнграганча уйига қайтди… Тасаввур қилинг, энди… у акада ҳам кўнгил деган нарса бормикан?!

 «Кимнингдир сўзига доим мунтазир,

Кимнингдир меҳрига зор яшар инсон», дейди шоир Муҳаммад Али.

 Ахир сингил аканинг эшигидан бир нарсани умидида эмас… меҳр истаб бормаганмиди..?!

Мана шундай киши билмас кунларда кўнгиллар синиб, парчаланиб, тўкилиб бораверади ён-атрофимизда.  Кимдир меҳрга, кимдир бир оғиз илиқ сўзга гадо бўлиб ўтаверади..

Биз-чи-биз… бизми бепарво кўриб кўрмасликка, эшитиб эшитмасликка олиб кетаверамиз ўз йўлимизга. Ахир бизга зарил келибдими… кимнингдир дарди билан… яшаб?!..

Ана шундай бир-биримизнинг дардимизни илғаб-илғамай, ўз дардимизга қоврулиб, ўз қобиғимизга ўралашиб… юраверамиз, тонг отиб, кун ботиб… кунлар кетидан кунланр ўтиб, умр ўтиб бораверади шу тариқа..

Меҳр-оқибат эса анқонинг уруғи… бўлиб бораверади бизлардан тобора узоқлашиб, бегоналашиб..